و سكون « واو » از ولايت - در حالى كه از « لىّ » در دعاوى و شهادت است . و به معناى ميل به يكى از دو طرف دعوى است . « 1 » و يا : قرائت اعمش ، حمزة و يحيى بن وثاب : « و ما انتم بمصرخى » به كسر « يا » گويا فكر كرده است « باء » حرف جر ، ضمير متكلم « يا » را كه حرف است جرّ مىدهد « 2 » و موارد ديگرى كه مجال تتبّع و استقصاى آنها در اين مجال موجود نيست . خطاى سامعه مىتوان يكى ديگر از اسباب اختلاف قرائات را خطاى سامعه دانست به خاطر نزديكى برخى از مخارج حروف ، پيچيدن صدا و غيره . اين خطا زياد پيش مىآيد . شايد از اين نمونه خطاها را بتوان مورد زير نام برد : از « قطبة بن مالك » منقول است كه وى از پيامبر شنيد كه آيه را چنين تلاوت مىكرد : « و النخل باصقات لها طلع نضيد » « 3 » وى « سين » را « صاد » توهم كرده است بخاطر نزديكى مخارج اين دو حرف و پيچيدن صداى آنها و شايد از همين اشتباهات باشد ، اختلاف در : « بسطة » و « بصطة » و يا « سراط » و « صراط » « 4 » . با دو مورد زير كه احتمالا اثر خطاى سامعه است : 1 - از « ابن عباس » مروى است كه گفت : « تمام سنت پيامبر - ص - را حفظ كردم . تنها چيزى كه ندانستم آن است كه حضرت آيه را : « وَ قَدْ بَلَغْتُ مِنَ الْكِبَرِ عِتِيًّا » مىخواند يا « عسيا » « 5 » . مرجع اين اختلاف يا نشنيدن دقيق و درست كلمه است از پيامبر و يا نرسيدن

--> ( 1 ) التمهيد ، ج 2 ، ص 38 - 39 . اتحاف فضلاء البشر ، ج 1 ، ص 522 . كشاف ، ج 1 ، ص 304 و حجة القراءات ، ص 215 . ( 2 ) التمهيد ، ج 2 ، ص 38 - 39 به نقل از : البحر المحيط ، ج 5 ، ص 419 . و تأويل مشكل الآثار ابن قتيبه ، ص 58 - 63 . ( 3 ) المجروحون ، ج 2 ، ص 269 . الجامع لاحكام القرآن قرطبى ، ج 17 ، ص 7 به نقل از : ثعلبى . همين روايت در صحيح مسلم به شكل ديگرى موجود است . ( 4 ) النشر ، ج 1 ، ص 26 . التمهيد ، ج 2 ، ص 112 . و الكشف عن وجوه القراءات السبع ، ج 1 ، ص 302 و 34 ( به ترتيب ) . ( 5 ) مجمع الزوائد ، ج 7 ، ص 155 . وى دربارهء حديث مىگويد : احمد آن را روايت كرده است و رجال سند صحيح‌اند .